Technologie stron internetowych — na czym zbudować stronę i ile kosztuje zmiana zdania

Rozmowa o technologii strony zaczyna się zwykle od pytania, które nie ma odpowiedzi: która jest najlepsza. Nie ma najlepszej, tak jak nie ma najlepszego samochodu — jest dopasowanie do tego, co macie wozić i jak długo.

Ten dział nie jest więc przewodnikiem do przeczytania od początku do końca. Jest rozdzielnią: dziewięć tekstów, po jednym na sytuację, w której firmy trafiają do rozmowy o technologii.

Co się w tym dziale naprawdę rozstrzyga

Wyceny porównuje się po cenie i po liście funkcji, a rozstrzygają dwie rzeczy, których w ofercie nie ma i których skutki widać dopiero w trzecim roku.

Kto w firmie będzie mógł co zmienić. To jedno pytanie wyklucza większość opcji, zanim ktokolwiek otworzy porównanie technologii. Jeśli treść na stronie zmienia się raz na kwartał i robi to jedna osoba, prawie każde rozwiązanie wystarczy. Jeśli zmienia się co tydzień, robią to trzy osoby z różnych działów, a pomyłka w cenniku kosztuje realne pieniądze — zostaje wąska grupa systemów i to one wyznaczają budżet, a nie liczba podstron.

Ile kosztuje wyjście. Każdy wybór technologii jest jednocześnie wyborem kosztu, który zapłacicie, jeśli okaże się zły. Ten koszt nie jest podany w żadnej ofercie i różni się między rozwiązaniami o rząd wielkości: z jednych da się wyprowadzić treść jednym plikiem, z innych nie da się wyprowadzić niczego poza tekstem, a z jeszcze innych wychodzi się razem z wykonawcą, bo nikt inny tego nie utrzyma. To jest pozycja, której nie kupuje się później — rozstrzyga się przy podpisaniu umowy.

Reszta — który język, który framework, który hosting — jest konsekwencją tych dwóch odpowiedzi. Dlatego pytanie przy każdej ofercie brzmi nie „czy to nowoczesne", tylko: co to zmienia w tym, kto będzie mógł tu pracować, i ile będzie kosztowało wycofanie się z tej decyzji.

Kolejność, w jakiej te decyzje zapadają

Nie wszystkie ważą tyle samo i nie wszystkie są ostateczne. Warto wiedzieć, którą z nich podejmujecie w danym momencie, bo od tego zależy, ile czasu warto na nią poświęcić.

Odwracalne bywają tanio. Hosting da się zmienić — to praca na godziny, a nie projekt, i z reguły nie dotyka ani treści, ani wyglądu. Podobnie dobór narzędzi wokół strony: analityka, formularze, wyszukiwarka. Jeśli decyzja da się cofnąć w tydzień, nie warto jej rozstrzygać przez miesiąc.

Nieodwracalne bywają drogo. Wybór systemu, w którym mieszka treść, oraz sposób, w jaki strona jest zbudowana, to decyzje na lata. Ich zmiana nie jest przeniesieniem plików, tylko napisaniem serwisu od nowa i przeprowadzeniem adresów tak, żeby nie stracić pozycji w wyszukiwarce.

Praktyczny wniosek dla kolejności rozmów z wykonawcą: najpierw rozstrzygnijcie, kto ma co zmieniać i jak wyglądałoby wyjście, a dopiero potem rozmawiajcie o hostingu, frameworku i nazwach produktów. Oferty zwykle prowadzą tę rozmowę w odwrotną stronę, bo nazwy produktów łatwiej wpisać do dokumentu niż odpowiedź na pierwsze pytanie.

Który tekst odpowiada na Wasze pytanie

Dziewięć tekstów, ułożonych według tego, na jakim etapie decyzji jesteście.

Zanim wybierzecie — zrozumieć, o czym jest ta rozmowa

Macie ofertę i nie wiecie, co znaczą słowa obok ceny. Serverless, edge, JAMstack, API-first, PWA, czasem WebAssembly — żadne z nich nie jest samo w sobie ani dobre, ani złe, każde opisuje sposób, w jaki coś zostanie zrobione. Słownik tych słów dla osoby, która podpisuje umowę, a nie pisze kod, z pytaniem do wykonawcy przy każdym haśle: nowoczesna strona internetowa — co znaczą słowa z ofert.

Chcecie wiedzieć, z czego strona jest w ogóle zrobiona. Bez tego każda dalsza rozmowa toczy się po omacku: nie wiadomo, co jest treścią, co wyglądem, a co zachowaniem, więc nie wiadomo też, co da się zmienić samodzielnie, a co jest przebudową. Trzy warstwy strony wyjaśnione dla kupującego, nie dla kursanta: HTML i CSS — co to jest i co widać w kodzie strony.

W dwóch ofertach stoją dwa różne języki. Różnica między nimi nie przebiega tam, gdzie sugeruje nazwa: po jednej stronie jest gotowy system, który dostosowujecie, po drugiej aplikacja pisana pod Was. To wybór między dwoma modelami kosztu, nie między dwoma technologiami — z jedną pułapką SEO, która realnie kosztuje widoczność: PHP vs JavaScript.

Na czym zbudować

Nie wiecie, na czym w ogóle zbudować stronę. To jest tekst rozstrzygający cały dział i od niego warto zacząć, jeśli czytacie tylko jeden. Pięć dróg, a przy każdej policzone to, czego nie ma w żadnej wycenie: ile kosztuje z niej wyjście, kiedy okaże się zła. Z punktowaną checklistą i trzema przypadkami rozpisanymi do końca: na czym zbudować stronę firmową.

Pytanie brzmi, kto w firmie będzie mógł co zmienić. Headless rozdziela treść od wyglądu i to rozdzielenie ma dokładnie taką cenę, jaką ma zespół zdolny je obsłużyć. Kiedy ta cena się zwraca, a kiedy jest kupowaniem redakcji, której nie ma: headless CMS.

Chcecie zobaczyć, jak to wygląda od środka przez rok, a nie w materiałach producenta. Ten serwis stoi na Payloadzie, więc ten tekst jest jedynym w dziale, w którym liczby pochodzą z naszego własnego wdrożenia — łącznie z tym, co się w nim psuło i ile kosztowało naprawienie: Payload CMS.

Wykonawca proponuje React albo Next.js i nie wiadomo, czy to ta sama rzecz. Nie jest. Różnica sprowadza się do tego, gdzie powstaje strona — w przeglądarce czy na serwerze — a to rozstrzyga, czy robot wyszukiwarki zobaczy Waszą treść: Next.js vs React — różnice.

Gdzie to postawić

Wybieracie hosting i nie wiecie, za co dokładnie płacicie. Cztery rodzaje hostingu, próg, przy którym warto przejść na wyższy, i dwa modele sprzedaży, po których poznaje się realny rachunek: promocja pierwszego roku ze skokiem przy odnowieniu kontra jedna cena na cały czas trwania umowy: hosting strony internetowej.

Zastanawiacie się nad własnym serwerem zamiast usługi w abonamencie. Rachunek, który z tego wychodzi, bywa korzystny — i ma trzy pozycje, o których dowiadujecie się po fakcie. Opisane na naszym własnym wdrożeniu, z awariami włącznie: self-hosting Next.js i Payload.

Czego w tym dziale nie ma

Cztery pytania brzmią jak technologiczne, a rozstrzygają się gdzie indziej — i są opisane lepiej tam, gdzie należą.

Ile to wszystko kosztuje. Technologia jest jedną pozycją w rachunku, a nie całym rachunkiem, a rachunek ma dwie części: wdrożenie i to, co zaczyna się naliczać dzień po uruchomieniu. Pełne rozbicie jest w dziale kosztowym.

Czym redagować treść na co dzień. Wybór systemu jako produktu — kreatory w abonamencie, edytory wizualne nad WordPressem, rodziny CMS-ów — to dział narzędziowy. Tutaj jest decyzja architektoniczna, tam wybór narzędzia do pracy.

Co się dzieje po uruchomieniu. Aktualizacje, kopie zapasowe, monitoring i opieka techniczna nie zależą od wyboru technologii tak mocno, jak sugerują oferty — i mają własny dział.

Czy to w ogóle ma być strona. Jeśli rozważacie oprogramowanie do pracy — panel, system dla zespołu, aplikację dla klientów — to inna decyzja, z innym rachunkiem, opisana w dziale o aplikacjach webowych.

Sprawdźcie swój przypadek, zanim zaczniecie czytać

Dwie z opisanych wyżej decyzji da się wstępnie rozstrzygnąć w kilka minut, bez czytania żadnego z dziewięciu tekstów — i warto od tego zacząć, żeby czytać tylko to, co Was dotyczy.

Jeśli pytanie brzmi, czy wystarczy klasyczny system, czy potrzebujecie rozdzielenia treści od wyglądu, odpowiedź zależy głównie od tego, jak często i przez ile osób treść jest zmieniana: quiz WordPress czy headless CMS. Jeśli pytanie brzmi, czy w ogóle potrzebujecie czegoś pisanego pod siebie, zamiast gotowej usługi w abonamencie: quiz gotowy SaaS czy własne oprogramowanie.

Oba dają wynik z uzasadnieniem, a nie samą nazwę produktu — i oba mogą wskazać, że wystarczy Wam rozwiązanie tańsze od tego, po które sięgaliście.